Szlakiem przydrożnych kapliczek

Kapliczki regionalne, zwane często świątkami,

są cennymi obiektami architektury lokalnej oraz spontanicznym wyrazem wiary autochtonów (np. śpiewanie majówek). Szkoła zawsze była instytucją, która wspierała ich ochronę jako unikalnego pomnika tradycji przechowywanych pieczołowicie przez ojców i dziadów. Uczniowie i uczennice klasy VI wraz z wychowawczynią panią Józefą Stokłosą postanowili przyłączyć się do tego szczytnego celu, czego rezultatem jest sporządzony w 2001 r. inwentarz kapliczek w rejonie działania Szkoły Podstawowej nr 4 w Zawoi (wraz z opisem) oraz zbiór notek informujących o genezie ich fundacji (jeśli było możliwe zdobycie informacji).

Świątki na Przysłopiu


nr11. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia, pod wezwaniem św. Józefa Robotnika, została ufundowana ok. 1940 r. przez Zofię Bury przy drodze do Bubiaków jako wyraz uwielbienia św. Józefa. Fundatorka zmarła w 1953 r., a kapliczką opiekują się Państwo Biłkowie, którzy w 1970 r. z powodu budowy drogi przenieśli ją na inne miejsce. Kapliczka znajduje się po tej samej stronie drogi co ich dom i jest oświetlona przez cały rok.

Opracowała: Barbara Bura

nr2

2. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia, pod wezwaniem Matki Bożej, wybudowana na kępie w 1955 r. przez śp. Czesława Ścieszkę, obok jego domu, przy polnej drodze. Opiekuje się nią p. Maria Guguła. Osiedle Topory.

Opracował: Marcin Pietrusa

nr3

3. Kapliczka szafkowa, drewniana, pod wezwanim Matki Bożej, powstała z inicjatywy śp. Emilii Bogdanik i p. Joanny Spyrki. Powieszona jest na lipie blisko źródełka u Chrząszczów. Opiekuje się nią obecnie p. Joanna Spyrka i p. Franciszek Bogdanik. Osiedle Topory.

Opracował: Paweł Pietrusa

nr4

4. Kapliczka postumentowa, murowana z cegły, pod wezwaniem Matki Bożej, znajduje się na działce państwa Łaskawców na Granicy i jest pod ich opieką. Zbudowana została w maju 2000 r. przez p. Stanisława Morawę.

Opracowała: Barbara Bura

nr5

5. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia pod wezwaniem Matki Bożej, zbudowana przez p. Stanisława Morawę w 1992 r. Fundatorami i opiekunami są pp. Stanisława i Stefan Giertugowie, osiedle Bubiaki.

Opracowała: Barbara Bura

nr6

6. Kapliczka postumentowa, murowana z cegły, pod wezwaniem Matki Bożej, zlokalizowana jest przy drodze na Granicy. Została wybudowana ok. 1946 r. przez jej fundatora śp. Franciszka Mentla. Obecnie opiekują się nią państwo Pasierbkowie z osiedla Granica.

Opracowała: Barbara Bura

nr7

7. Kapliczka szafkowa, drewniana, zawieszona na drewnianym słupie, pod wezwaniem Matki Bożej, ufundowana w 1978 r. przez państwa Herminę i Józefa Spyrków z osiedla Beskid, jako wotum dziękczynne za przywrócenie zdrowia bardzo ciężko choremu dziecku, któremu lekarze nie dawali żadnej szansy przeżycia. Ponieważ słup był drewniany i spróchniał, wymurowano na tym miejscu w 1995 r. nową kapliczkę postumentową z cegły. Zmieniono też figurkę Matki Bożej na większą. 8 grudnia 1995 r. kapliczka została poświęcona przez o. Sylwestra Potocznego, który obecnie jest misjonarzem w Afryce. Opiekę sprawują państwo Spyrkowie. Osiedle Beskid.

Opracował: Mateusz Pierog

nr8

8. Kapliczka słupowa, zwieńczona figurą Matki Bożej, została wybudowana z kamienia w 1870 r. Pierwotnie znajdowała się na kępie, na polu śp. Jana Spyrki, i przeszkadzała jadącym furmankom. Po pewnej nocy, gdy śp. M. Spyrka miał sen, w którym Matka Boża prosiła o umieszczenie swojego wizerunku w innym miejscu, nad drogą, została przeniesiona i stoi tam do dzisiaj. Często w maju śpiewa się przy niej majówki. Kapliczką opiekują się mieszkańcy osiedla Spyrkówka. Jest oświetlona.

Opracował: Mateusz Pierog

nr9

9. Kapliczka szafkowa, drewniana, pod wezwaniem Matki Bożej, pierwotnie wisiała na jesionie, obecnie jest ustawiona na drewnianym słupie. Została wybudowana w 1925 r. W 1988 r. odbudował ją p. Antoni Janik. Następna renowacja nastąpiła w 2003 r. Opiekują się nią państwo Kwakowie. Osiedle Janiki. Obok znajduje się drewniany krzyż.

Opracował: Gabriel Polak

nr10

10. Kapliczka szafkowa z obrazkiem Pana Jezusa, stojąca na drewnianym słupie, znajduje się obok szkoły. Kapliczka zmieniła lokalizację z powodu budowy drogi. Data powstania jest nieznana. Opiekowała się nią staruszka, śp. Aniela Kudzia. Obecnie opiekuje się nią p. Rozalia Spyrka.

Opracowali: Mateusz Pierog i Kamil Basiura

nr11

11. Kapliczka postumentowa murowana z kamienia, pod wezwaniem Matki Bożej Różańcowej, została ufundowana w 1960 r. przez śp. Albina i Otylię Mikołajczyków z osiedla Morawy, gdy zmarł ich jedyny syn Józef. Obecnie opiekują się nią państwo Dudkowie.

Opracowała: Ewelina Kawiak

nr12

12. Kapliczka szafkowa, drewniana, Trzeciego Upadku (rzeźba w drewnie), początkowo umieszczona na drewnianym słupie, ufundowana w 1895 r. w Brzyzku, przy drodze na Pająkówkę, przez śp. Agnieszkę i Wojciecha Toczków. Pierwotna figurka nie zachowała się. W 1960 r. śp. Mazurowie odnowioną kapliczkę z figurką Matki Bożej powiesili na gruszy, gdzie znajduje się do dzisiaj. Obecnie kapliczką opiekują się państwo Dudkowie z osiedla Maliny.

Opracowała: Ewelina Kawiak

nr13

13. Kapliczka szafkowa, drewniana, umieszczona na drewnianym słupie, pod wezwaniem Matki Bożej, ufundowana przez Karolinę Polak. Powstała w 1945 r., odnowiona w 1990 r. Opiekują się nią państwo Polakowie z osiedla Pająkówka.

Opracowała: Ewelina Kawiak

nr14

14. Kapliczka szafkowa, drewniana, powieszona na jaworze, pod wezwaniem Pana Jezusa, ufundowana została przez śp. Helenę Malczewską ok. 1950 r. w miejscu zwanym Na Przytnicy. Odnowiona w 1990 r. przez p. Władysława Malczewskiego. Obecnie opiekuje się nią p. Rozalia Spyrka.

Opracowała: Ewelina Kawiak

nr15

15. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na sośnie od 1946 roku, pod wezwaniem Matki Bożej, znajduje się w miejscu zwanym U Zimnej Wody. Jej fundatorem jest śp. Tekla Morawa z osiedla Morawy. Odnowiona była w 1988 r. przez syna fundatorki – Edwarda, który po śmierci matki przejął nad kapliczką pieczę.

Opracowała: Ewelina Kawiak

nr16

16. Kapliczka szafkowa, drewniana, powieszona na lipie, pod wezwaniem Matki Bożej, osiedle Na Polanie. Ufundowała ją śp. Anna Dańczak ok. 1940 r. Obecnie kapliczka jest pod opieką jej córki, p. Barbary Dańczak.

Opracował: Piotr Ferlejko

nr17

17. Drewniany krzyż z rzeźbionym w drewnie Panem Jezusem ufundowała w 1980 r. śp. Genowefa Basiura i postawiła go w swoim ogrodzie na Przysłopiu. Rzeźbę Pana Jezusa na krzyżu wykonał p. Antoni Mazur z Kaliny, który rzeźbi do dzisiaj. Krzyżem opiekuje się córka, p. Stanisława Adamczyk.

Opracowali: Marzena Kudzia i Szymon Babiarczyk

nr18

18. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na lipie, pod wezwaniem Matki Bożej, znajduje się na Przysłopiu w miejscu zwanym U Oleksy. Wykonana została w 1946 r. przez śp. Juliana Oleksę. Opiekuje się nią jego żona Helena.

Opracował: Jacek Polak

nr19

19. Kapliczka szafkowa, drewniana, powieszona na drzewie, pod wezwaniem Matki Bożej, znajduje się w miejscu zwanym Pod Gruszeczką. Została wykonana w 1984 r. przez p. Edwarda Morawę, a powodem fundacji była ciężka choroba córki p. Anny Babiarczyk, która przy tej kapliczce modliła się o jej powrót do zdrowia. Córka wyzdrowiała, a kapliczka jest do dzisiaj pod jej opieką.

Opracował: Kamil Basiura

nr20

20. Kapliczka szafkowa, drewniana, pod wezwaniem Matki Bożej, powieszona na świerku Przy Dzwonach, pod wezwaniem Matki Bożej, ufundowana została przez śp. Mieczysława Spyrkę w 1960 r.; własnoręcznie zaprojektowaną i wykonaną powiesił na świerku. Groziło jej zniszczenie, lecz w 2001 r. znalazła opiekunów – państwa Polaków z osiedla Przysłop.

Opracował: Jacek Polak

nr21

21. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na drzewie w lesie za klasztorem oo. Karmelitów Bosych, pod wezwaniem Matki Bożej, wykonana przez śp. Mieczysława Spyrkę ok. 1956 r. Obecnie nie posiada stałego opiekuna.

Opracowali: Jacek Polak i Izabela Szczurek

nr22

22. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia, pod wezwaniem Matki Bożej i Pana Jezusa, została wybudowana w 1925 r. Na Bani. Fundatorem jest śp. Ignacy Burdyl. Opiekę nad kapliczką sprawują państwo Zemlikowie i Kozinowie z osiedla Lachy.

Opracowali: Michał Pierog i Kamil Basiura

nr23

23. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na lipie, pod wezwaniem Matki Bożej, została wykonana w 1936 r. przez śp. Piotra Kudzię, a umieszczona w niej figura Matki Bożej ma około 140 lat. Znajduje się Pod Grapą i opiekuje się nią Anna Babiarczyk.

Opracowali: Marzena Kudzia, Mateusz Pierog, Kamil Basiura

nr24

24. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na jaworze, pod wezwaniem Matki Bożej, powstała z końcem 1953 r. w miejscu nazywanym U Jawora w osiedlu Warciaki. Figurkę Matki Bożej ufundowała śp. Helena Toczek. W 1998 r. kapliczka została odnowiona i opiekują się nią mieszkańcy Warciaków.

Opracowała: Marzena Kudzia

nr25

25. Kapliczka postumentowa, murowana z cegły, pod wezwaniem Matki Bożej, powstała w 1990 r. przy drodze na Magurkę, na miejscu zniszczonej kapliczki z 1930 r., przy której odprawiane były msze św., gdyż dla starszych ludzi było za daleko do kościoła, zarówno do Zawoi, jak i do Makowa Podhalańskiego. Księdza dowożono furmanką w drugi dzień Zesłania Ducha Świętego (Zielonych Świąt). Nową kapliczkę wybudował w 1990 r. p. Janusz Oleksa. Opiekują się nią rodziny Lenartów i Polaków.

Opracowała: Edyta Polak

nr26

26. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na jodle, pod wezwaniem Matki Bożej, powstała w 1910 r. Fundator i opiekun śp. Eleonora Polak, później śp. Albina Toczek. Kapliczka znajduje się na Magurce, w pobliżu domu obecnej opiekunki, p. Danuty Toczek, córki śp. Albiny Toczek. Figurka Matki Bożej jest rzeźbiona w drewnie. Obecnie trwa odnawianie kapliczki.

Opracowała: Ewelina Kudzia

nr27

27. Drewniany krzyż z wyrzeźbionym w drewnie Chrystusem Ukrzyżowanym postawił p. Władysław Kudzia w 1986 r. nad swoim domem na Magurce na pamiątkę nawiedzenia przez obraz Serca Pana Jezusa. Poświęcenia krzyża dokonał o. Romuald Wilk, rzeźbę Chrystusa Ukrzyżowanego wykonał p. Edward Morawa. Opiekuje się nim rodzina Kudziów z osiedla Magurka.

Opracowała: Edyta Polak

nr28

28. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia, pod wezwaniem Matki Bożej Różańcowej, została wybudowana w 1996 r. przez państwa Stanisława i Janinę Kudziów w osiedlu Polana Grzechyńska i jest pod ich opieką. Kiedyś na jej miejscu znajdował się krzyż.

Opracował: Łukasz Kudzia

nr29

29. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia, pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa, ufundowana w sierpniu 2000 r. przez państwa Bogdaników z osiedla Bielasy. Stoi w ich ogrodzie i znajduje się pod ich opiekują. Powstała w miejscu kapliczki szafkowej, drewnianej, pod wezwaniem Matki Bożej, istniejącej od 1955 r. i wybudowanej przez śp. Stanisława Mędralę. Ołowiana figurka Matki Bożej Niepokalanie Poczętej jest przechowywana w domu.

Opracowała: Katarzyna Sołek

nr30

30. Kapliczka postumentowa, murowana z cegły, pod wezwaniem Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, została przebudowana w 1999 r. z powodu nietrwałości drewna pierwotnej kapliczki szafkowej, drewnianej, ufundowanej w 1980 r. przez państwa Józefę i Edwarda Bartunków jako wotum za szczęśliwą budowę domu. Stoi przy drodze u Bielasów, w pobliżu ich domu. Po śmierci męża kapliczką opiekuje się p. Józefa Bartunek.

Opracowała: Katarzyna Sołek

31. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na jesionie, pod wezwaniem Matki Bożej, znajduje się na posesji p. Mariana i Heleny Chowaniaków w osiedlu Bielasy. Powstała po drugiej stronie drogi w 1947 r., fundatorem jest śp. Władysława Bartunek. Później została odnowiona przez p. Mariana Chowaniaka i przeniesiona na obecne miejsce. Jest oświetlona. Opiekunami są państwo Chowaniakowie.

Opracowała: Marzena Oleksa i Agnieszka Polak

nr31

32. Kamienna rzeźba Matki Bożej Niepokalanie Poczętej powstała w 1999 r. w miejscu zwanym Niepokalanów, przy zbiegu dróg od Bielasów i Polany Grzechyńskiej. Powstała dla uczczenia jubileuszowego roku 2000 z inicjatywy ks. dra Piotra Natanka przy współpracy mieszkańców Grzechyni i przyjaciół, według koncepcji artysty rzeźbiarza Władysława Dudka. Uroczyste poświęcenie figury odbyło się 15 sierpnia 1999 r. Jest pod opieką okolicznych mieszkańców Grzechyni.


Opracowała: Katarzyna Sołek

nr32

33. Kamienna rzeźba Chrystusa powstała przy drodze z Polany Grzechyńskiej do Makowa Podhalańskiego w 2000 r. z inspiracji ks. dr. Piotra Natanka przy wsparciu mieszkańców Grzechyni. Rzeźbę wykonał artysta rzeźbiarz Edward Osiecki. Opiekują się nią okoliczni mieszkańcy Grzechyni.

Opracował: Łukasz Kudzia Praca zbiorowa pod red. Józefy Stokłosy