Szlakiem przydrożnych kapliczek
Kapliczki regionalne, zwane często świątkami, są cennymi obiektami architektury lokalnej oraz spontanicznym wyrazem wiary autochtonów (np. śpiewanie majówek). Szkoła zawsze była instytucją, która wspierała ich ochronę jako unikalnego pomnika tradycji przechowywanych pieczołowicie przez ojców i dziadów. Uczniowie i uczennice klasy VI wraz z wychowawczynią panią Józefą Stokłosą postanowili przyłączyć się do tego szczytnego celu, czego rezultatem jest sporządzony w 2001 roku inwentarz kapliczek w rejonie działania Szkoły Podstawowej nr 4 w Zawoi (wraz z opisem) oraz zbiór notek informujących o genezie ich fundacji (jeśli było możliwe zdobycie informacji).
Świątki na Przysłopiu
1. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia, pod wezwaniem św. Józefa Robotnika, została ufundowana około 1940 roku przez Zofię Bury przy drodze do Bubiaków jako wyraz uwielbienia św. Józefa. Fundatorka zmarła w 1953 roku, a kapliczką opiekują się Państwo Biłkowie, którzy w 1970 roku z powodu budowy drogi przenieśli ją na inne miejsce. Kapliczka znajduje się po tej samej stronie drogi co ich dom i jest oświetlona przez cały rok.
Opracowała: Barbara Bura
2. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia, pod wezwaniem Matki Bożej, wybudowana na kępie w 1955 roku przez śp. Czesława Ścieszkę, obok jego domu, przy polnej drodze. Opiekuje się nią p. Józefa Ścieszka. Osiedle Topory.
Opracował: Marcin Pietrusa
3. Kapliczka szafkowa, drewniana, pod wezwanim Matki Bożej, powstała z inicjatywy śp. Emilii Bogdanik i p. Joanny Spyrki. Powieszona jest na lipie blisko źródełka u Chrząszczów. Opiekuje się nią obecnie p. Joanna Spyrka i p. Franciszek Bogdanik. Osiedle Topory.
Opracował: Paweł Pietrusa
4. Kapliczka postumentowa, murowana z cegły, pod wezwaniem Matki Bożej, znajduje się na działce państwa Łaskawców na Granicy i jest pod ich opieką. Zbudowana została w maju 2000 roku przez p. Stanisława Morawę.
Opracowała: Barbara Bura
5. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia pod wezwaniem Matki Bożej, zbudowana przez p. Stanisława Morawę w 1992 roku. Fundatorami i opiekunami są pp. Stanisława i Stefan Giertugowie, osiedle Bubiaki.
Opracowała: Barbara Bura
6. Kapliczka postumentowa, murowana z cegły, pod wezwaniem Matki Bożej, zlokalizowana jest przy drodze na Granicy. Została wybudowana około 1946 roku przez jej fundatora śp. Franciszka Mentla. Obecnie opiekują się nią państwo Pasierbkowie z Granicy.
Opracowała: Barbara Bura
7. Kapliczka szafkowa, drewniana, zawieszona na drewnianym słupie, pod wezwaniem Matki Bożej, ufundowana w 1978 roku przez państwa Herminę i Józefa Spyrków na Beskidzie, jako wotum dziękczynne za przywrócenie zdrowia bardzo ciężko choremu dziecku, któremu lekarze nie dawali żadnej szansy przeżycia. Ponieważ słup był drewniany i spróchniał, wymurowano na tym miejscu w 1995 roku nową kapliczkę postumentową z cegły. Zmieniono też figurkę Matki Bożej na większą. 8 grudnia 1995 roku kapliczka została poświęcona przez o. Sylwestra Potocznego, który obecnie jest misjonarzem w Afryce. Opiekę sprawują państwo Spyrkowie. Osiedle Beskid.
Opracował: Mateusz Pierog
8. Kapliczka słupowa, zwieńczona figurą Matki Bożej, została wybudowana z kamienia w 1870 roku. Pierwotnie znajdowała się na kępie, na polu śp. Marcina Spyrki, i przeszkadzała jadącym furmankom. Po pewnej nocy, gdy śp. M. Spyrka miał sen, w którym Matka Boża prosiła o umieszczenie swojego wizerunku w innym miejscu, nad drogą, została przeniesiona i stoi tam do dzisiaj. Często w maju śpiewa się przy niej majówki. Kapliczką opiekują się mieszkańcy osiedla Spyrkówka. Jest oświetlona.
Opracował: Mateusz Pierog
Kapliczka Matki Bożej u Spyrki
Kapliczka na Spyrkówce przedstawia figurę Matki Bożej z Dzieciątkiem. Wybudowano ją z piaskowca w 1870 roku. Pierwotnie postawiona była nieco niżej, koło drogi, którą chłopi często wozili drzewo z lasu. Bardzo często przeklinali przy kapliczce, ponieważ nie mogli wykręcić na wąskim zakręcie. Pewnej nocy p. Janowi Spyrce, mieszkańcowi osiedla Spyrkówka, przyśniła się Matka Boża i poprosiła, aby mieszkańcy przenieśli jej figurę w bezpieczne i bardziej odpowiednie miejsce. Tak się też stało. Od tamtej pory stoi w nowym miejscu do dzisiaj. Kapliczka jest remontowana, odnawiana i malowana przez mieszkańców. Dekoruje się ją, jak dawniej, kwiatami i wieńcami z choiny. U nas do dziś jest kultywowany zwyczaj odprawiania przy kapliczkach nabożeństw majowych, podczas których zebrani śpiewają Litanię Loretańską do Matki Bożej i pieśni maryjne. Tradycja minionych stuleci jest nadal żywa.
Opracowała Renata Pochopień.
9. Kapliczka szafkowa, drewniana, pod wezwaniem Matki Bożej, pierwotnie wisiała na jesionie, obecnie jest ustawiona na drewnianym słupie. Została wybudowana w 1925 roku. W 1988 roku odbudował ją p. Antoni Janik. Następna renowacja nastąpiła w 2003 roku. Opiekują się nią państwo Kwakowie. Osiedle Janiki. Obok znajduje się drewniany krzyż.
Opracował: Gabriel Polak
10. Kapliczka szafkowa z obrazkiem Pana Jezusa, stojąca na drewnianym słupie, znajduje się obok szkoły. Kapliczka zmieniła lokalizację z powodu budowy drogi. Data powstania jest nieznana. Opiekowała się nią staruszka, śp. Aniela Kudzia. Obecnie opiekuje się nią p. Rozalia Spyrka.
Opracowali: Mateusz Pierog i Kamil Basiura
11. Kapliczka postumentowa murowana z kamienia, pod wezwaniem Matki Bożej Różańcowej, została ufundowana w 1960 roku przez śp. Albina i Otylię Mikołajczyków z osiedla Morawy, gdy zmarł ich jedyny syn Józef. Obecnie opiekują się nią państwo Dudkowie.
Opracowała: Ewelina Kawiak
>12. Kapliczka szafkowa, drewniana, Trzeciego Upadku (rzeźba w drewnie), początkowo umieszczona na drewnianym słupie, ufundowana w 1895 roku w Brzysku, przy drodze na Pająkówkę, przez śp. Agnieszkę i Wojciecha Toczków. Pierwotna figurka nie zachowała się. W 1960 roku śp. Mazurowie odnowioną kapliczkę z figurką Matki Bożej powiesili na gruszy, gdzie znajduje się do dzisiaj. Obecnie kapliczką opiekują się państwo Dudkowie z osiedla Maliny.
Opracowała: Ewelina Kawiak
13. Kapliczka szafkowa, drewniana, umieszczona na drewnianym słupie, pod wezwaniem Matki Bożej, ufundowana przez Karolinę Polak. Powstała w 1945 roku, odnowiona w 1990 roku. Opiekują się nią państwo Polakowie z osiedla Pająkówka.
Opracowała: Ewelina Kawiak
14. Kapliczka szafkowa, drewniana, powieszona na jaworze, pod wezwaniem Pana Jezusa, ufundowana została przez śp. Helenę Malczewską ok.1950 roku w miejscu zwanym Na Przytnicy. Odnowiona w 1990 roku przez p. Władysława Malczewskiego. Obecnie opiekuje się nią p. Rozalia Spyrka.
Opracowała: Ewelina Kawiak
15. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na sośnie od 1946 roku, pod wezwaniem Matki Bożej, znajduje się w miejscu zwanym U Zimnej Wody. Jej fundatorem jest śp. Tekla Morawa z osiedla Morawy. Odnowiona była w 1988 roku przez syna fundatorki - Edwarda, który po śmierci matki przejął nad kapliczką pieczę.
Opracowała: Ewelina Kawiak
16. Kapliczka szafkowa, drewniana, powieszona na lipie, pod wezwaniem Matki Bożej, osiedle Na Polanie. Ufundowała ją śp. Anna Dańczak około 1940 roku. Obecnie kapliczka jest pod opieką jej córki, p. Barbary Dańczak.
Opracował: Piotr Ferlejko
17. Drewniany krzyż z rzeźbionym w drewnie Panem Jezusem ufundowała w 1980 roku śp. Genowefa Basiura i postawiła go w swoim ogrodzie na Przysłopiu. Rzeźbę Pana Jezusa na krzyżu wykonał p. Antoni Mazur z Kaliny, który rzeźbi do dzisiaj. Krzyżem opiekuje się córka, p. Stanisława Adamczyk.
Opracowali: Marzena Kudzia i Szymon Babiarczyk
18. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na lipie, pod wezwaniem Matki Bożej, znajduje się na Przysłopiu w miejscu zwanym U Oleksy. Wykonana została w 1946 roku przez śp. Juliana Oleksę. Opiekuje się nią jego żona Helena.
Opracował: Jacek Polak
19. Kapliczka szafkowa, drewniana, powieszona na drzewie, pod wezwaniem Matki Bożej, znajduje się w miejscu zwanym Pod Gruszeczką. Została wykonana w 1984 roku przez p. Edwarda Morawę, a powodem fundacji była ciężka choroba córki p. Anny Babiarczyk, która przy tej kapliczce modliła się o jej powrót do zdrowia. Córka wyzdrowiała, a kapliczka jest do dzisiaj pod jej opieką.
Opracował: Kamil Basiura
20. Kapliczka szafkowa, drewniana, pod wezwaniem Matki Bożej, powieszona na świerku Przy Dzwonach, pod wezwaniem Matki Bożej, ufundowana została przez śp. Mieczysława Spyrkę w 1960 roku; własnoręcznie zaprojektowaną i wykonaną powiesił na świerku. Groziło jej zniszczenie, lecz w 2001 roku znalazła opiekunów - państwa Polaków z Przysłopia.
Opracował: Jacek Polak
21. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na drzewie w lesie za klasztorem oo. Karmelitów Bosych, pod wezwaniem Matki Bożej, wykonana przez śp. Mieczysława Spyrkę około 1956 roku. Obecnie nie posiada stałego opiekuna.
Opracowali: Jacek Polak i Izabela Szczurek
22. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia, pod wezwaniem Matki Bożej i Pana Jezusa, została wybudowana w 1925 roku Na Bani. Fundatorem jest śp. Ignacy Burdyl. Opiekę nad kapliczką sprawują państwo Zemlikowie i Kozinowie z osiedla Lachy.
Opracowali: Michał Pierog i Kamil Basiura
23. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na lipie, pod wezwaniem Matki Bożej, została wykonana w 1936 roku przez śp. Piotra Kudzię, a umieszczona w niej figura Matki Bożej ma około 140 lat. Znajduje się Pod Grapą i opiekuje się nią Anna Babiarczyk.
Opracowali: Marzena Kudzia, Mateusz Pierog, Kamil Basiura
4. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na jaworze, pod wezwaniem Matki Bożej, powstała z końcem 1953 roku w miejscu nazywanym U Jawora w osiedlu Warciaki. Figurkę Matki Bożej ufundowała śp. Helena Toczek. W 1998 roku kapliczka została odnowiona i opiekują się nią mieszkańcy Warciaków.
Opracowała: Marzena Kudzia
25. Kapliczka postumentowa, murowana z cegły, pod wezwaniem Matki Bożej, powstała w 1990 roku przy drodze na Magurkę, na miejscu zniszczonej kapliczki z 1930 roku, przy której odprawiane były Msze św., gdyż dla starszych ludzi było za daleko do kościoła, zarówno do Zawoi, jak i do Makowa Podhalańskiego. Księdza dowożono furmanką w drugi dzień Zesłania Ducha Świętego (Zielonych Świąt). Nową kapliczkę wybudował w 1990 roku p. Janusz Oleksa. Opiekują się nią rodziny Lenartów i Polaków.
Opracowała: Edyta Polak
26. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na jodle, pod wezwaniem Matki Bożej, powstała w 1910 roku. Fundator i opiekun śp. Eleonora Polak, później śp. Albina Toczek. Kapliczka znajduje się na Magurce, w pobliżu domu obecnej opiekunki, p. Danuty Toczek, córki śp. Albiny Toczek. Figurka Matki Bożej jest rzeźbiona w drewnie. Obecnie trwa odnawianie kapliczki.
Opracowała: Ewelina Kudzia
27. Drewniany krzyż z wyrzeźbionym w drewnie Chrystusem Ukrzyżowanym postawił p. Władysław Kudzia w 1986 roku nad swoim domem na Magurce na pamiątkę nawiedzenia przez obraz Serca Pana Jezusa. Poświęcenia krzyża dokonał o. Romuald Wilk, rzeźbę Chrystusa Ukrzyżowanego wykonał p. Edward Morawa. Opiekuje się nim rodzina Kudziów z osiedla Magurka.
Opracowała: Edyta Polak
28. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia, pod wezwaniem Matki Bożej Różańcowej, została wybudowana w 1996 roku przez państwa Stanisława i Janinę Kudziów w osiedlu Polana Grzechyńska i jest pod ich opieką. Kiedyś na jej miejscu znajdował się krzyż.
Opracował: Łukasz Kudzia
29. Kapliczka postumentowa, murowana z kamienia, pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa, ufundowana w sierpniu 2000 roku przez państwa Bogdaników z osiedla Bielasy. Stoi w ich ogrodzie i znajduje się pod ich opiekują. Powstała w miejscu kapliczki szafkowej, drewnianej, pod wezwaniem Matki Bożej, istniejącej od 1955 roku i wybudowanej przez śp. Stanisława Mędralę. Ołowiana figurka Matki Bożej Niepokalanie Poczętej jest przechowywana w domu.
Opracowała: Katarzyna Sołek
30. Kapliczka postumentowa, murowana z cegły, pod wezwaniem Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, została przebudowana w 1999 roku z powodu nietrwałości drewna pierwotnej kapliczki szafkowej, drewnianej, ufundowanej w 1980 roku przez państwa Józefę i Edwarda Bartunków jako wotum za szczęśliwą budowę domu. Stoi przy drodze U Bielasów, w pobliżu ich domu. Po śmierci męża kapliczką opiekuje się p. Józefa Bartunek.
Opracowała: Katarzyna Sołek
31. Kapliczka szafkowa, drewniana, wisząca na jesionie, pod wezwaniem Matki Bożej, znajduje się na posesji p. Mariana i Heleny Chowaniaków w osiedlu Bielasy. Powstała po drugiej stronie drogi w 1947 roku, fundatorem jest śp. Władysława Bartunek. Później została odnowiona przez p. Mariana Chowaniaka i przeniesiona na obecne miejsce. Jest oświetlona. Opiekunami są państwo Chowaniakowie.
Opracowała: Katarzyna Sołek
32. Kamienna rzeźba Matki Bożej Niepokalanie Poczętej powstała w 1999 roku w miejscu zwanym Niepokalanów, przy zbiegu dróg od Bielasów i Polany Grzechyńskiej. Powstała dla uczczenia jubileuszowego roku 2000 z inicjatywy ks. dr. Piotra Natanka przy współpracy mieszkańców Grzechyni i przyjaciół, według koncepcji artysty rzeźbiarza Władysława Dudka. Uroczyste poświęcenie figury odbyło się 15 sierpnia 1999 roku. Jest pod opieką okolicznych mieszkańców Grzechyni.
Opracowała: Katarzyna Sołek
33. Kamienna rzeźba Chrystusa powstała przy drodze z Polany Grzechyńskiej do Makowa Podhalańskiego w 2000 roku z inspiracji ks. dr. Piotra Natanka przy wsparciu mieszkańców Grzechyni. Rzeźbę wykonał artysta rzeźbiarz Edward Osiecki. Opiekują się nią okoliczni mieszkańcy Grzechyni.
Opracował: Łukasz Kudzia